X
تبلیغات
روان شناسي جنسی

روان شناسي جنسی
Sexuall Psychology 
قالب وبلاگ
چت باکس


آزمون رورشاخ :


نمونه ای از له های آزمون


آزمون رورشاخ که توسط روانپزشک سوئیسی هرمان روشاخ در دههٔ ۱۹۲۰ ساخته شد شامل ده کارت است که روی هر یک طرح نسبتاً پیچیده‌ای از لکهٔ مرکب نقش بسته است که نمونه‌ای از آن در شکل نمونه‌هائی از لکه‌های مرکب در آزمون رورشاخ ملاحظه می‌شود. بعضی از کارت‌های رنگی و بعضی دیگر سیاه و سفید است. از آزمودنی خواسته می‌شود هر بار به یکی از کارت‌ها نگاه کند و بگوید که لکهٔ کارت شبیه به چه چیزی است. پس از آنکه آزمودنی به همهٔ کارت‌ها پاسخ داد معمولاً آزمایشگر پاسخ‌های وی را مرور می‌کند و از او می‌خواهد که بعضی از پاسخ‌ها را روشن‌تر بیان کند و بگوید کدام قسمت از لکه مرکب مبنای برداشتی است که وی از آن ارائه داده است.


پاسخ‌های آزمودنی را به طرق مختلف می‌توان نمره گذاری نمود. سه مقوله عمده عبارتند از:

- مکان (location):
آیا پاسخ سراسر لکه مرکب را دربرمی‌گیرد یا بخشی از آن را.

- تعیین‌کننده‌ها (determinants):
- آزمودنی به شکل لکه، با رنگ آن، و یا به تفاوت‌هائی دریافت یا سایه و روشن آن پاسخ داده است.

- محتوا (content):
پاسخ نمایانگر چیست. اغلب آزمایندگان پاسخ‌های را برحسب فراوانی نیز نمره‌گذاری می‌کنند. برای مثال اگر بسیاری از افراد پاسخ واحدی به لکه معینی داده باشند در آن صورت ممکن است چنین پاسخی یک پاسخ ”متداول“ محسوب شود.

براساس مقوله‌های یادشده چندین نظام نمره‌گذاری تفصیلی تهیه شده است. با این حال چون ثابت شده که این نظام‌ها از لحاظ پیش‌بینی ارزش محدودی دارند لذا بسیاری از روانشناسان ارزیابی کلی خود از پاسخ‌های ثبت شده و نیز واکنش کلی آزمودنی به شرایط آزمون (مثلاً اینکه آزمودنی تا چه اندازه دفاعی، ارتباط‌پذیر، رقابت‌جو، اهل همکاری و جز اینها است) را مبنای تفسیر خود قرار می‌دهند. تفسیر آزمون رورشاخ بیش از تفسیر هر آزمون شخصیتی دیگر مستلزم آموزش و تجربه است.

رورشاخ يك آزمون فرافكن ساختاري است .

هدف رورشاخ سنجش ساختار شخصيتي درمانجو است .كه بر2 اصل تاكيد دارد

1.سازماندهي شناختي :يعني تجارب خود را چگونه سازمان دهيم

2.تصوير سازي ذهني از موضوع :يعني اين تجارب ادراك شده برايش چه معنايي دارد .

فرضيه هاي رورشاخ :



طبق فرضيه اصلي رورشاخ ،محرك محيطي بوسيله نيازها، انگيزه ها،تعارض هاو آمايه هاي اداركي (يعني فرد آماده چه چيزي را درك كند)مشخص و سازمان داده مي شود

اولين نظري كه تفسير رورشاخ برآن مبتني ،نحوه ي پاسخ دادن افراد به رورشاخ كه معرف چگونگي برخورد آنان با ساير موقعيت هاي مهم است.

اين چگونگي برخورد با ساير موقعيت ها مستلزم :

1.سازمان دادن

2.قضاوت كردن

نمره گذاري رورشاخ :

شيوه نمره گذاري رورشاخ به اين صورت است كه پس از آن پاسخ ها ارائه و ثبت شد پاسخ ها برحسب چهار مقوله كلي نمره گذاري مي شود :

1. محل ادراك:آن سطحي كه آزمدني به آن توجه كرده است .

2. تعيين كننده ها : خصايص معيني از لكه هستند كه براي ساختن پاسخ ها توسط آزمودني مورد استفاده قرار مي گيرند .

3. محتوا :طبقه كلي اشيا يا مواردي است كه پاسخ به آنها تعلق مي گيرد .

4. پاسخ هاي رايج :

آن دسته از پاسخ هايي است كه توسط اكثر افراد به كارت داه مي شود .

استفاده از رورشاخ به آگاهي كامل از:

نظام نمره گذاري

تجربه باليني

دانش كافي

آسيب شناسي رواني

3 نظام رايج در نمره گذاري رورشاخ شامل :نظام بك، نظام كلاپ فر و نظام جامع اكسنر است .

نظام اكسنر دقيق ترين و جامع ترين نظام نمره گذاري رورشاخ است تا جايي كه نظام جامع لقب گرفته است .و در اين نظام روايي يابي تجربي صورت گرفته است .



اعتبارو روايي رورشاخ :



رورشاخ بعداز وكسلر در بين متداول ترين رتبه دوم را در دهه هاي 1940و1950 داشت.

بطوريكه در آن زمان رورشاخ با روانشناسي باليني مترادف بود.

رورشاخ از روايي و اعتبار مناسبي برخودار است . كه مي توان آن را با mmpI و تقريبا با وكسلر مقايسه كرد .


آزمون اندریافت موضوع (TAT)

یک آزمون فرافکن رایج دیگر به‌نام آزمون اندریافت موصوع (تی‌اتی) در سال‌های ۱۹۳۰ توسط هنری موری (Henry Murray) در دانشگاها وارد ساخته شده است. به آزمودنی بیست تصویر مبهم از اشخاص و صحنه‌هائی شبیه شکل آزمون اندریافت موضوع نشان می‌دهند و از او می‌خواهند در مورد هر یک داستانی بسازد. آزمودنی به آزاد گذاردن تخیلات خود و بیان هر داستانی که به ذهنش خطور می‌کند ترغیب می‌شود. هدف آزمون آشکار ساختن مضامین اساسی در فرآوردهای تخیلی شخص است.
اندریافت (apperception) عبارت است از آمادگی برای شیوه‌های معینی از ادراک براساس تجربه‌های گذشته‌ٔ فرد. مردم تصاویر مبهم را طبق اندریافت‌های خود تفسیر می‌کنند و داستان‌هائی را برحسب طرح‌ها و مقولاتی که منعکس‌کننده تخیلات شخصی آنان است، می‌پرورانند. مسائل خاصی که آزمودنی را ناراحت می‌کند ممکن است در چندین داستان و یا در انحراف‌های چشمگیر از مضامین متداول در یکی دو داستان منعکس شود. یک مرد ۲۱ ساله با دیدن شکل آزمون اندریافت موضوع داستان زیر را بیان کرد.


زن اتاق را به انتظار آمدن کسی آماده نموده و حالا در را باز کرده تا نگاه آخر را به آن بیندازد. شاید منتظر پسرش است و سعی دارد همه چیز را به همان نحو که هنگام رفتن پسرش بوده درآورد. این زن بسیار سلطه‌گر به‌نظر می‌رسد. زندگی پسرش را در دست داشته و در نظر دارد به محض بازگشت او دوباره همان کار را از سر گیرد. این تازه شروع حاکمیت او است و پسرش حتماً مرعوب نگرش‌های سلطه‌گرانهٔ او شده و مجدداً به زندگی مرتب و منظم مادرش کشانده خواهد شد. او همهٔ عمر مو به مو مطابق میل مادرش رفتار خواهد کرد. این‌ها همه حاکی از آن است که مادر تا هنگام مرگش بر زندگی پسر مسلط خواهد بود.

اگرچه در تصویر فقط زنی دیده می‌شود که در آستانهٔ اتاق به درون آن نگاه می‌کند با این حال آمادگی آزمودنی برای بیان رابطه‌ای که با مادرش داشته است منجر به بیان داستان تسلط مادر بر پسرش شد. اطلاعاتی که بعداً به‌دست آمد تفسیر متخصص بالینی را مبنی بر اینکه داستان منعکس‌کنندهٔ مسائل آزمودنی است تأیید کرد.

هنگام تحلیل پاسخ‌های آزمودنی به کارت‌های تی‌اِتی، روانشناس در پی‌ دست ‌یافتن به مضامین مکرری است که ممکن است نشانگر نیازها، انگیزه‌ها و یا شیوه‌های ویژه شخص در حل و فصل روابط فردی باشند.

مشکلات آزمون‌های فرافکن

چندین آزمون فرافکن دیگر ساخته شده است. در بعضی از آنها از آزمودنی خواسته می‌شود تصاویر آدم‌ها، منازل، درختان و نظایر آنها را ترسیم کند. دستهٔ دیگری از این‌گونه آزمون‌ها شامل تکمیل جملات است، مانند ”بیشتر وقت‌ها آرزو می‌کنم ...“، ”مادرم ...“ یا ”در مواردی احساس یأس می‌کنم که ...“ در واقع هر محرکی که فرد بتواند پاسخی شخصی به آن بدهد می‌تواند اساس یک آزمون فرافکن شود. لیکن در مورد بیشتر آزمون‌های فرافکن پژوهش‌های کافی برای تعیین کارآئی آنها در سنجش شخصیت صورت نگرفته است.

در مورد آزمون‌های رورشاخ و تی‌اتی پژوهش‌های فراوانی صورت گرفته است. با این حال نتایج همیشه دلگرم‌کننده نبوده است. پایائی آزمون رورشاخ به‌طور کلی کم بوده است زیرا تفسیر پاسخ‌ها بستگی زیادی به قضاوت متخصصان بالینی دارد؛ دو آزمایشگر آموزش دیده ممکن است ارزیابی‌های کاملاً متفاوتی از پاسخ‌های یک آزمودنی واحد به‌دست دهند. به‌علاوه کوشش‌هائی که جهت اثبات قدرت آزمون رورشاخ در پیش‌بینی رفتار یا تشخیص و تمیز گروه‌ها از هم شده چندان موفقیت‌آمیز نبوده است. فعالیت‌های فراوانی برای بهتر ساختن روش رورشاخ صورت گرفته است. برای مثال، در آزمون لکه مرکب هولتسمن (Holtzman Inkblot Testـ ۴۵) کارت وجود دارد که آزمودنی به هر یک فقط یک پاسخ می‌دهد (هولتسمن و همکاران، ۱۹۶۱). امید می‌رفت این روش نتایج پایاتر و معتبرتری به‌دست می‌دهد لیکن نتایجی که تاکنون به‌دست آمده مأیوس‌کننده بوده است

آزمون تی‌اتی وضع بهتری داشته است. هنگامی‌که نظام‌های نمره‌گذاری مشخص یک می‌رود (مثلاً سنجش انگیزه‌های پیشرفت و یا مضامین پرخاشگری) پایائی آزمون برحسب توافق نمره‌گذاری در حد رضایت‌بخش است. لیکن رابطهٔ نمره‌های تی‌اتی به رفتار آشکار شخص وضع پیچیده‌ای پیدا می‌کند. دل مشغولی‌های شخص لزوماً به عمل درنمی‌آیند. شخصی که در بعضی داستان‌هایش مضامین پرخاشگری داشته ممکن است عملاً رفتار پرخاشگرانه نداشته باشد. با بیان تخیلی پرخاشگری ممکن است شخص در پی جبران نیاز به بازداری تمایلات پرخاشگرانه خود باشد. وقتی بر اساس داستان‌های تی‌ا‌تی میزان بازداری شخص در ابزار پرخاشگرانه خود باشد. وقتی براساس داستان‌های تی‌اتی میزان بازداری شخص در ابراز پرخاشگری و نیرومندی تمایلات پرخاشگرانه وی تخمین زده می‌شود، این تخمین‌ها بهتر می‌توانند رفتار شخص را پیش‌بینی کنند. در مورد پسرانی که طبق نتایج آزمون‌ها تمایلات خود را خیلی بازداری نمی‌کردند همبستگی بین میزان پرخاشگری منعکس‌شده در داستان‌های تی‌اتی و پرخاشگری آشکار برابر با ۵۵/۰ بود، در حالی‌که مقدار این همبستگی در مورد پسرانی که بازداری زیاد داشتند برابر با ۵۰/۰ـ بوده

مدافعان آزمون‌های رورشاخ و تی‌اتی خاطر نشان می‌سازند که نباید فقط براساس پاسخ‌های انتظار پیش‌بینی دقیق داشت. مضامین داستانی و یا پاسخ به لکه‌های مرکب فقط هنگامی معنا دارند که در پرتو اطلاعات دیگری از قبیل تاریخچه فردی، نتایچ آزمون‌های دیگر و مشاهدهٔ رفتار مورد بررسی قرار گیرند. متخصص بالینی ماهر از نتایج آزمون‌های فرافکن برای تفسیر مقدماتی شخصیت فرد استفاده کرده و سپس آن را براساس اطلاعات بعدی تأیید و یا رد می‌کند. آزمون‌ها از این لحاظ مفید هستند که سرنخ‌هائی در مورد حوزه‌های احتمالی تعارض که باید بررسی شود، به‌دست می‌دهند.

موضوعات مرتبط: آزمون های فرافکن در روانشناسی
[ پنجشنبه 1388/05/29 ] [ 0:51 قبل از ظهر ] [ محسن نعمتي ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
امکانات وب
قالب بلاگفا حافظ پارس خودرو